De grote ITAA tevredenheidsenquête (KVABB): wanneer de cijfers voor zich spreken!

Meer dan 750 leden van het ITAA hebben deelgenomen aan de grote tevredenheidsenquête gelanceerd door de KVABB – CRECCB (*)

De resultaten zijn ondubbelzinnig: een massale ontevredenheid, een wijdverspreid gevoel van verlatenheid en een gedeelde urgentie tot verandering van bijna 90%. Analyse van de gegevens.

​

Een deelname die al alles zegt

Wanneer een tevredenheidsenquête binnen enkele weken meer dan 750 reacties verzamelt, is dat op zich al een signaal. De leden van het ITAA zijn niet onverschillig tegenover hun instelling. Zij hebben verwachtingen. Frustraties. En duidelijk de behoefte om die te uiten.

Het profiel (statuut) van de respondenten is representatief voor het beroep: 42,6% zijn gecertificeerd accountant , 15% (internà fiscaal accountant, 13,2% stagiairs ITAA. Bijna de helft — 48,2% — is lid sinds meer dan twintig jaar. Het zijn geen nieuwkomers die de instelling ontdekken. Het zijn doorgewinterde professionals die het ITAA van binnen kennen en de tijd hebben genomen om te antwoorden.

De structuur van de vertegenwoordigde kantoren is even veelzeggend: 32,4% werkt alleen als zelfstandige in hoofdberoep, 37% telt tussen 1 en 5 medewerkers in dienst. Kleine kantoren vormen dus de overgrote meerderheid van de respondenten — en bijgevolg van het beroep.

► Kort samengevat

✓ 750+ respondenten, representatief profiel van het beroep.

✓ 48,2% leden sinds meer dan 20 jaar — een solide institutionele ervaring.

✓ Meer dan 69% afkomstig van kleine kantoren (solo of minder dan 5 medewerkers).

Een onmiskenbare ontevredenheid

De kerncijfers van de enquête zijn hard. In welke mate bent u globaal tevreden het ITAA : 63% van de respondenten geeft aan ontevreden of zeer ontevreden te zijn. Slechts 7,6% drukt werkelijke tevredenheid uit. De rest, bijna 30%, kiest voor neutraliteit — een neutraliteit die in deze context eerder op berusting dan op een evenwichtige beoordeling lijkt.

Nog onthullender is de perceptie van de recente evolutie van de instelling: 59,4% vindt dat het ITAA de afgelopen jaren is achteruitgegaan (42% “verslechterd'", 17,4% sterk verslechterd'). Slechts 8,4% ziet een verbetering. Met andere woorden, voor zes op de tien leden gaat het niet beter, maar slechter.

Dit gevoel van achteruitgang komt in verschillende dimensies tot uiting. De vraag "In welke mate dat het ITAA zijn leden voldoende ondersteunt in hun beroepsuitoefening" wijst uit dat 78,4% zich onvoldoende gesteund voelt. De aansluiting tussen het ITAA en de realiteit van hun dagelijkse praktijk wordt nog negatiever beoordeeld: 81,1% vindt dat de instelling hun dagelijkse praktijk niet weerspiegelt. En het vertrouwen in het ITAA als vertegenwoordiger van het beroep bereikt een alarmerend niveau: 62,3% heeft weinig of geen vertrouwen in hun nationale instelling.

“In welke mate voelt u zich betrokken bij belangrijke beslissingen die uw beroep beïnvloeden? — 80,8% antwoordt negatief.”

► Kort samengevat

✓ 63% ontevreden of zeer ontevreden — slechts 7,6% tevreden.

✓ 59,4% vindt dat het ITAA achteruit is gegaan de afgelopen jaren.

✓ 81,1% ziet hun dagelijkse realiteit niet terug in de instelling.

✓ 80,8% voelt zich niet betrokken bij de beslissingen die hen aangaan.

De helpdesk, symptoom van een onbereikbare instelling

De enquête onderzoekt vervolgens de kwaliteit van de concrete dienstverlening door het ITAA aan de leden. De helpdesk — het dagelijkse contactpunt tussen de instelling en haar leden — krijgt de felste kritiek. Dit is dan ook het eerste knelpunt dat 54,9% van de respondenten noemt wanneer hen wordt gevraagd welke diensten van het ITAA de meeste problemen opleveren.

De bereikbaarheid wordt door 59,4% van de leden als onvoldoende beoordeeld. De snelheid van antwoorden is onvoldoende voor 61,7%. De duidelijkheid van de antwoorden wordt door 47,4% als onvoldoende gezien. En de concrete toepasbaarheid in de dagelijkse praktijk laat 49% ontevreden achter.

Een cijfer verdient bijzondere aandacht: 64,4% van de leden weet niet duidelijk tot welke ITAA-diensten zij zich moeten wenden met hun vraag. Dit is geen kwaliteitsprobleem van de antwoorden. Het is een probleem van oriëntatie, van organisatorische leesbaarheid — een fundamenteel tekort waardoor de instelling ondoorzichtig is voor degenen die zij zou moeten bedienen.

Op het vlak van ITAA IT -tools is de vaststelling even streng: ondanks de aanzienlijk investeringen in digitalisering en informatica merkt 54,7% van de leden geen concrete verbetering in de diensten. Erger nog: 12,3% vindt dat de dienstverlening verslechterd is. Het BeExcellent-platform, gepresenteerd als hét paradepaardje, wordt door 46,5% van de respondenten als een slechte prijs-kwaliteitsverhouding beoordeeld.

► Kort samengevat

✓ De helpdesk is het eerste knelpunt, genoemd door 54,9% van de respondenten.

✓ 64,4% weet niet bij welke dienst ze terechtkunnen — een tekort aan organisatorische leesbaarheid.

✓ Ondanks aanzienlijke IT-investeringen merkt 54,7% geen concrete verbetering.

Kleine kantoren: de grote vergetenen

De sectie gewijd aan kleine kantoren levert de meest opvallende resultaten van de gehele enquête. Ze verdienen het om ongefilterd gelezen te worden.

Op de vraag “In welke mate vindt u dat het ITAA rekening houdt met de specifieke situatie van kleine en middelgrote kantoren?” antwoordt 89,2% negatief. Daarmee is het negen leden op tien.

De vertegenwoordiging van kleine kantoren binnen de instelling wordt door 88,3% als onvoldoende ervaren. De proportionaliteit van de reglementaire verplichtingen en regelgeving proportioneel in functie van de grootte van het kantoor wordt door 86,9% betwist (waarvan 66,8% “helemaal niet proportioneel”). De aanpassing van de lidgelden en kostenstructuur aan de realiteit van kleine kantoren wordt door 82,4% afgewezen.

Deze cijfers vertalen een structurele realiteit: de grote meerderheid van het beroep — bestaande uit zelfstandigen en kleine ondernemingen — heeft het gevoel dat zij worden gereguleerd, belast en gecontroleerd volgens normen die horen bij heel andere bedrijfsstructuren. Dit is een probleem van representatie, maar ook van het fundamentele ontwerp van het institutioneel bestuur.

► Kort samengevat

✓ 89,2% vindt dat het ITAA geen rekening houdt met de situatie van kleine kantoren.

✓ 86,9% vindt de reglementaire verplichtingen niet proportioneel aan de grootte van het kantoor.

✓ 82,4% vindt de lidgeld niet aangepast aan hun realiteit.

Digitale transformatie en welzijn: twee blinde vlekken

Twee thema’s komen sterk naar voren in het deel dat gewijd is aan het beroep zelf.

> Artificiële intelligentie : een zwijgende instelling tegenover een revolutie

68,1% van de leden voelt zich onvoldoende ondersteund door het ITAA bij het omgaan met technologische evoluties 64,2% vindt dat de instelling geen duidelijke standpunten inneemt over het gebruik van nieuwe technologieën (zoals AI) binnen het beroep. Nu dan het AI het beroep van accountant ingrijpend hervormt, is het ontbreken van een institutionele positie een moeilijk te negeren tekortkoming.

> Professioneel welzijn: een institutionele blinde vlek

78,3% van de leden vindt dat het ITAA onvoldoende aandacht besteedt aan werkdruk en het risico op burn-out (47,3% “helemaal niet”). Het tekort aan inzet om de krapte op de arbeidsmarkt binnen het beroep wordt door 57,7% van de respondenten onvoldoende aangepakt. Dit zijn duidelijke signalen over de houdbaarheid van de arbeidsomstandigheden — en over het waargenomen onvermogen van de instelling om dit aan te pakken.

► Kort samengevat

✓ 68,1% voelt zich niet gesteund in het omgaan met technologische evoluties en AI.

✓ 78,3% vindt dat het ITAA het vraagstuk rond burn-out en werkdruk negeert.

✓ 64,2% betreurt het ontbreken van duidelijke standpunten van het ITAA over nieuwe technologieën.

De geuite prioriteiten — en de urgentie om te handelen

De enquête sluit af met een prioriteringsvraag. De resultaten tekenen een heldere routekaart uit voor elke instelling die opnieuw contact wil leggen met haar leden.

• Vermindering van administratieve last (AML, compliance): 69,8% — prioriteit nr. 1.
• ​Werkbare deadlines en administratieve vereenvoudiging​
  
• ​Sterkere belangenverdediging bij overheid en administratie 50.0%​
  
• ​Snellere en betere dienstverlening (helpdesk, bereikbaarheid) 25.4%​
  
• ​Aanpak van werkdruk en burn-out 24.0%​
  
• Betere ondersteuning van kleine kantoren: 23,6%.

De laatste vraag van de enquête is wellicht de meest onthullende van allemaal: “In welke mate vindt u dat het dringend is dat er binnen het ITAA veranderingen worden doorgevoerd?” Het antwoord: 89,5% van de leden vindt verandering urgent of zeer urgent (55,2% “zeer urgent”). Negen op de tien leden. Zeer urgent. Dit is geen verzoek. Dit is een alarmkreet.

“89,5% van de leden vindt het dringend of zeer dringend dat er veranderingen binnen het ITAA worden doorgevoerd.”​

Samenvattende tabel

Wat deze resultaten ons leren

De gegevens van de grote tevredenheidsenquête laten geen ruimte voor interpretatie. Ze schetsen het portret van een instelling die het contact met haar leden heeft verloren. De hoge participatie aan deze enquête getuigt paradoxaal genoeg van een diepe betrokkenheid bij het beroep en de oprechte wens om de instelling te zien transformeren.

De leden vragen niet om het verdwijnen van het ITAA. Ze vragen om gehoord te worden. Om te vereenvoudigen wat ze complex heeft gemaakt. Om te verdedigen wat ze zou moeten beschermen. Om te begeleiden wat ze niet kan negeren — de digitale transformatie, het talententekort, het risico op burn-out. Om rekening te houden met wat de meerderheid van haar leden werkelijk is: zelfstandigen en kleine kantoren die een veeleisend beroep uitoefenen, onder omstandigheden die beter verdienen dan een afwezige instelling.

89,5% zegt dat het urgent is. De vraag is niet langer of er verandering moet komen. De vraag is of men de middelen zal vinden — en met wie.

(*) De volledige resultaten van de grote ITAA tevredenheidsenquête zijn op aanvraag beschikbaar bij de KVABB – CRECCB. Een TV-debat met Christophe Deborsu, gewijd aan deze resultaten, vindt plaats op maandag 13 april 2026 om 20u — ITAA-attest van 1,5 uur, Kostprijs : gratis.