Een op drie kmo’s vreest spanningen door loontransparantie

Weinig verandering in openheid op de werkvloer bij kmo’s. Belgische kmo’s staan op een kantelpunt rond loontransparantie. Nu België de Europese deadline van 7 juni 2026 voor de omzetting van de richtlijn niet haalt, groeit de onzekerheid.

> De reacties zijn verdeeld: terwijl een aanzienlijk deel zich nog geen mening vormt, vreest een op drie kmo’s voor spanningen op de werkvloer.

> De grootste bekommernissen zijn angst voor onrust en vergelijkingsgesprekken (40%), onzekerheid over de publicatieverplichtingen (24%) en administratieve lasten en de complexiteit van loonstructuren en loonschalen (telkens 22%).

Dit blijkt uit recent onderzoek van SD Worx bij 627 kmo’s in maart.

Ondanks de Europese deadline van 7 juni voor de omzetting van de richtlijn rond loontransparantie in nationale wetgeving, is er in België voorlopig nog geen wettelijk kader – en dat zorgt voor onzekerheid bij kmo’s.

Werkvloer bij kmo’s blijft voorlopig grotendeels gesloten

Ondanks de Europese druk blijft de praktijk voorlopig onveranderd. Bijna 8 op de 10 kmo’s zien weinig tot geen impact op hoe er intern over lonen wordt gesproken.

Wanneer loontransparantie toch aan bod komt, gebeurt dit voornamelijk in een formele context. Denk aan loon- of evaluatiegesprekken tussen werknemer en werkgever of binnen de HR- of personeelsdienst.

Regionaal zijn er wel verschillen: in Wallonië wordt significant vaker over lonen gesproken op de werkvloer (21% geeft dit aan) dan in de rest van het land.

Kmo’s verdeeld over mogelijke spanningen

Kmo’s zijn duidelijk verdeeld over de impact op de werksfeer:

• 32% verwacht spanningen of conflicten (waarvan 8% regelmatig)
• 32% verwacht geen spanningen
• 35% heeft nog geen mening

In Vlaanderen (34%) en Brussel (42%) ligt de verwachting dat spanningen uitblijven iets hoger.

Wat opvalt, is dat kmo’s zich minder zorgen maken over de regels zelf dan over wat er intern zal gebeuren. Loontransparantie draait in de praktijk vooral om vertrouwen en communicatie op de werkvloer. Voor kleinere kmo’s wordt het bovendien minder een verhaal van rapportering, maar vooral van uitlegbaarheid: kunnen we helder en eerlijk duiden waarom verschillen in verloning bestaan?

Anneleen Verstraeten, juridisch expert kmo bij SD Worx

Grootste vrees: vergelijking tussen werknemers

De belangrijkste bezorgdheid bij kmo’s ligt bij de mogelijke gevolgen van transparantie voor de onderlinge relaties tussen werknemers:

Tegelijk blijft een aanzienlijke groep relatief gerust: 31% van de kmo’s geeft aan geen specifieke bekommernissen te hebben.

Bepaalde sectoren, zoals de horeca en kmo’s in Wallonië geven vaker aan dat complexiteit – bijvoorbeeld door verschillende loonniveaus of functies – een bijkomende uitdaging vormt bij het transparanter maken van lonen.

Anneleen Verstraeten

Juridisch expert kmo bij

SD Worx