AI als hulpmiddel, maar de mens aan het roer: Belgische visie op sollicitaties ...

Artificiële intelligentie vindt steeds vaker haar weg naar het rekruteringsproces. Werkgevers zetten AI in om cv’s te screenen, gesprekken voor te bereiden en zelfs kandidaten te beoordelen. Maar tegelijk blijkt uit onderzoek van HR-dienstverlener Partena Professional in samenwerking met Stijn Baert bij 1.000 werknemers en 250 werkgevers dat werknemers daar weinig vertrouwen in hebben. “

De boodschap is opvallend duidelijk: AI mag helpen, maar beslissen? Liever niet”, concludeert Jonas Pollet, General Manager Core HR bij Partena Professional.

AI zit al diep in het sollicitatieproces

Uit nieuw onderzoek van Partena Professional in samenwerking met Stijn Baert bij 1.000 werknemers en 250 werkgevers blijkt dat vandaag een kwart van de werkgevers AI gebruikt om cv’s te screenen. Drie op de tien schrijven vacatures met behulp van artificiële intelligentie, maar het blijft niet bij tekstondersteuning.

Bijna één op de vijf werkgevers liet AI al (gedeeltelijk) sollicitatiegesprekken voeren. Evenveel HR-professionals lieten AI al gesprekken van kandidaten beoordelen en meer dan één op de vijf gebruikte AI om te voorspellen of een kandidaat succesvol zou zijn in de functie, of er voor langere tijd zou blijven. AI wordt dus niet alleen een assistent, maar steeds vaker een actieve beoordelaar. Daar wringt het schoentje.

Werknemers zijn kritisch: “Laat AI niet beslissen”

Meer dan zes op de tien werknemers (63,4%) vinden het niet oké dat werkgevers een cv laten screenen door AI. Slechts 14,7% vinden wel oké, de rest twijfelt. Wanneer het gaat om het laten beoordelen van sollicitatiegesprekken, zakt het aandeel dat dit oké vindt zelfs naar 7,6%.

Opvallend: vrouwen staan kritischer tegenover AI in selectie dan mannen. Ook Franstaligen tonen meer terughoudendheid dan Nederlandstaligen.

Twijfels over eerlijkheid en bias

Wat ook opvalt, is het belang dat werknemers hechten aan menselijke controle. 74,1% vindt dat een mens altijd de eindbeslissing moet nemen. Bij werkgevers ligt dat aandeel trouwens beduidend lager: 54,6%.

Daarnaast vertrouwt 79,1% van de werknemers HR-medewerkers meer dan AI. Slechts 4,2% zegt meer vertrouwen te hebben in artificiële intelligentie dan in een menselijke recruiter.

Volgens Jonas Pollet, General Manager Core HR bij Partena Professional, wijst dit op een duidelijke grens in het maatschappelijk draagvlak: “Belgen zien AI als een hulpmiddel, maar niet als een beslissingsmaker. Zodra het over hun job en inkomen gaat, willen mensen geen algoritme dat over hun toekomst beslist. AI mag ondersteunen, maar de verantwoordelijkheid moet menselijk blijven.”

Ook het idee dat AI objectiever zou zijn, overtuigt niet. Bijna de helft van de werknemers gelooft niet dat AI kandidaten eerlijker zal beoordelen. 47,0% maakt zich zelfs zorgen over vooroordelen of discriminatie in AI-algoritmes, tegenover slechts 20,4% die dit niet doet (de rest twijfelt).

AI in rekrutering: wat mag en wat niet?

Partena Professional benadrukt dat het gebruik van AI in werving en selectie niet verboden is, maar wel sterk gereguleerd. Werkgevers moeten rekening houden met de privacywetgeving (GDPR), de antidiscriminatiewetgeving en in de nabije toekomst ook met de Europese AI Act.

“AI kan efficiëntie verhogen en helpen bij objectivering, maar het is geen juridisch schild,” benadrukt Pollet. “De eindverantwoordelijkheid blijft altijd bij de werkgever. Wie AI inzet, moet dat doordacht en transparant doen.”

Belangrijke aandachtspunten voor werkgevers: