
Op 4 november heeft de Commissie haar werkprogramma voor 2027 vastgesteld, waarin zij haar belangrijkste wetgevings- en niet-wetgevingsinitiatieven voor het komende jaar uiteenzet. Het gaat vergezeld van het jaarlijks overzichtsverslag 2026 over vereenvoudiging, uitvoering en handhaving, waarin de balans wordt opgemaakt van de vooruitgang op weg naar eenvoudigere EU-regels en doeltreffendere resultaten in het veld. In een tijd van grote veranderingen herdefinieert de Europese Unie zichzelf om een onafhankelijker, veiliger en welvarender Europa op te bouwen.
Voorzitter Ursula von der Leyen zei hierover: “Wij bereiden Europa voor op de uitdagingen die komen gaan. Ons werkprogramma voor 2027 bevat ambitieuze beleidsmaatregelen om de voetafdruk van onze Unie te versterken. Van het verdiepen van de eengemaakte markt tot het uitbreiden van onze mondiale partnerschappen. Met strategisch, gestroomlijnd beleid zullen we blijven bouwen aan een sterk, onafhankelijk Europa. Een Europa dat resultaten boekt voor zijn burgers en bedrijven.”
In 2027 zal de Commissie zich richten op de uitvoering en handhaving van haar ambitieuze beleid. Zij zal doorgaan met de uitvoering van de “één Europa, één markt”-routekaart om het concurrentievermogen te stimuleren, de eengemaakte markt te verdiepen en de administratieve rompslomp en belemmeringen voor groei in heel Europa te verminderen.
In het werkprogramma wordt ook uiteengezet hoe de Commissie het unieke sociale model zal versterken, strategische afhankelijkheden zal verminderen, de defensie van de EU zal versterken, Oekraïne zal ondersteunen, mondiale partnerschappen zal uitbreiden en de democratie en de burgers zal beschermen. Nieuwe initiatieven zullen duidelijk, flexibel en geschikt voor het beoogde doel zijn.
Om de prioriteiten van Europa te verwezenlijken, moet er ook voor worden gezorgd dat de regels in de praktijk werken, zonder onnodige lasten op te leggen. In het jaarverslag wordt de vooruitgang beschreven die is geboekt bij het uitstippelen van de weg naar een eenvoudiger, concurrerender Europa.
Robuuste analyse van bewijsmateriaal en actieve betrokkenheid van een breed scala aan belanghebbenden zijn essentieel voor doeltreffende wetgeving. Tijdens de uitvoeringsdialogen hebben de leden van het college rechtstreeks contact gehad met meer dan 1 500 belanghebbenden, waaronder vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, het maatschappelijk middenveld, de sociale partners, bedrijfsverenigingen en overheidsinstanties op alle niveaus.
Tegelijkertijd is de handhaving van de EU-wetgeving in tempo toegenomen. De Commissie heeft 874 inbreukprocedures ingeleid, het hoogste aantal in tien jaar; 61 zaken naar het Hof van Justitie verwezen en in 25 zaken om financiële sancties verzocht. De Commissie heeft 499 inbreukprocedures afgesloten omdat de lidstaten het EU-recht hebben nageleefd. Zij zal de handhaving op alle gebieden blijven versnellen, onder meer met bijzondere aandacht voor de eengemaakte markt.
De Commissie zal gecoördineerde maatregelen nemen om de hoge energieprijzen aan te pakken, haar economie te versterken en belemmeringen voor de eengemaakte markt verder weg te nemen. De Commissie zal een Europese onderneming voor kritieke grondstoffen oprichten.
Zij zal voorstellen indienen om de spaar- en investeringsunie te voltooien, met inbegrip van de hervorming van het kader voor durfkapitaal en het pakket concurrentievermogen en vereenvoudiging van de banken. Zij zal het potentieel van artificiële intelligentie benutten door een blauwdruk voor AI op het gebied van gezondheid, vervoer, agrovoeding, productie en defensie en ruimtevaart voor te stellen. Om ervoor te zorgen dat technologieën zowel de mensen als het concurrentievermogen ten goede komen, zal de Commissie een pakket digitale transformatie voorstellen.
De Commissie zal zich blijven inspannen om de blijvende beginselen van de Europese pijler van sociale rechten te versterken en opnieuw te bevestigen. Zij zal voortbouwen op het EU-plan voor betaalbare huisvesting om de toegang tot betaalbare huisvesting te verbeteren door middel van een pakket ter vereenvoudiging van de huisvesting.
De Commissie zal Europese universitaire allianties 2.0 voorstellen om de kwaliteit van het hoger onderwijs te verbeteren. De Europese zorgdeal zal betaalbare, hoogwaardige zorg bevorderen. Daarnaast zal worden gewerkt aan de voorbereiding van de systemen op veranderende demografische realiteiten.
De Commissie zal blijven investeren in defensie. Zij blijft zich inzetten voor de ondersteuning van Oekraïne en zal het industrieel defensiepact tussen de EU en Oekraïne blijven uitvoeren om de samenwerking tussen de industrieën van de EU en Oekraïne te versterken.
Een nieuw Europees instrument voor strategische actoren zal de Europese defensievermogens op grote schaal versterken. Het nieuwe Europees noodprotocol voor de veiligheid zal de EU in staat stellen snel te reageren op veranderende veiligheidsdreigingen voor Europa.
Daarnaast zal de Commissie de beveiliging van de buitengrenzen verbeteren door een Europees kader voor respons in noodsituaties voor te stellen en het Schengenvisumkader te moderniseren. De Commissie zal ook het effect van haar regels inzake gegevensbewaring verder beoordelen.
De Commissie zal blijven werken aan de aanpassing aan en de beperking van de klimaatverandering. Zij zal een Europees waterinitiatief voorstellen om de vitale watervoorraden beter te beheren en een Europees hittegolfplan presenteren om de sectoroverschrijdende actie te verbeteren; en te overwegen de capaciteiten en vermogens te versterken die de EU nodig heeft om toekomstige crises aan te pakken.
De Commissie zal ook een klimaatverzekeringsalliantie opzetten om de kloof op het gebied van klimaatverzekeringen aan te pakken en het risicobeheer overal te verbeteren. De herziening van de natuurbeschermingsrichtlijnen zal de Commissie in staat stellen te beoordelen of wijzigingen in het rechtskader nodig zijn om doeltreffend te blijven functioneren.
Om de doeltreffendheid met het oog op de doelstelling van klimaatneutraliteit te waarborgen en af te stappen van fossiele brandstoffen, zullen de CO2-normen voor zware bedrijfsvoertuigen worden herzien.
Zeventig jaar na de ondertekening van het Verdrag van Rome zal de Commissie de slimste mensen uit de hele EU bijeenbrengen in een nieuw Congres van Europa om een gemeenschappelijke visie op de toekomst van Europa te helpen vormgeven.
De werkzaamheden in het kader van het Europees schild voor de democratie zullen worden opgevoerd, onder meer door met een aanbeveling over veiligheid in de politiek te komen om inclusieve democratische participatie te waarborgen. De Commissie zal ook een follow-up geven aan het Europees burgerinitiatief inzake conversiepraktijken met een aanbeveling waarin de lidstaten worden opgeroepen deze praktijken te verbieden.
De EU zal betrouwbare partnerschappen blijven opbouwen om kwetsbaarheden te verminderen en toeleveringsketens te versterken. Zij zal de strategische samenwerking met belangrijke partners, zoals Canada, verdiepen en haar handels- en economische banden in het buitenland versterken, met name met Indonesië, India, Australië, de Filipijnen en Thailand.
De EU zal nieuwe instrumenten tegen economische risico’s in het buitenland ontwikkelen met een diversificatie-instrument en een afschrikkingspact. Zij zal steun blijven verlenen aan de op regels gebaseerde internationale orde, waarvan het Internationaal Strafhof een fundamenteel onderdeel is.
De EU zal vastberaden achter Oekraïne blijven staan en bijdragen tot vrede en stabiliteit in het Midden-Oosten, Syrië, Libanon en de Rode Zee, en tegelijkertijd de vrijheid van scheepvaart en maritieme veiligheid blijven bevorderen via de zeestraten van Hormuz en Bab al-Mandab.
De Commissie herhaalt haar oproep aan de medewetgevers om tegen het einde van het jaar een politiek akkoord te bereiken over het volgende meerjarig financieel kader 2028-2034, met als doel klaar te zijn om vanaf 1 januari 2028 met de uitvoering ervan te beginnen.
Tegelijkertijd zal de Commissie het geld van de belastingbetaler beter beschermen met de herziening van de fraudebestrijdingsarchitectuur, met inbegrip van de komende herziening van de wetgeving voor OLAF, het Europees Openbaar Ministerie en de bescherming van de financiële belangen van de EU.
Sinds het begin van haar mandaat heeft de Commissie 12 omnibuspakketten voorgesteld, naast andere vereenvoudigingsinitiatieven, met het potentieel om meer dan 22 miljard EUR aan jaarlijkse besparingen te genereren, bijna 60 % van haar mandaatdoelstelling. De prioriteit is nu om ervoor te zorgen dat Europese bedrijven en burgers deze impact voelen. In dit verband blijft het van cruciaal belang dat de medewetgevers snelle en ambitieuze overeenkomsten bereiken over hangende voorstellen.
De Commissie heeft ook haar inspanningen opgevoerd om de lidstaten te helpen de EU-regels consequenter toe te passen door middel van routekaarten voor omzetting, uitvoeringsstrategieën, praktische richtsnoeren en gerichte technische bijstand. Om te voorkomen dat onnodige nationale vereisten de lasten die op EU-niveau zijn weggenomen, terugbrengen, werkt de Commissie samen met de lidstaten aan een nieuw pact tegen overregulering.
Daarnaast zal de Commissie het streven naar vereenvoudiging voortzetten door verdere vereenvoudigingsvoorstellen in te dienen, zoals het pakket concurrentievermogen en vereenvoudiging van banken. Het kader voor de periode na 2030 zal tot vereenvoudiging leiden en er tegelijkertijd voor zorgen dat de decarbonisatiedoelstellingen worden verwezenlijkt.
Elk jaar stelt de Commissie een werkprogramma vast met de lijst van acties die zij in het volgende jaar zal ondernemen. Het werkprogramma informeert het publiek en de medewetgevers over politieke toezeggingen om nieuwe initiatieven, waaronder vereenvoudigingsvoorstellen, in te dienen, hangende voorstellen in te trekken en bestaande EU-wetgeving te herzien.
Het werkprogramma is het resultaat van nauwe samenwerking met het Europees Parlement, de lidstaten en de adviesorganen van de EU.