
Internationale studies, medische- en ongevallenstatistieken wijzen allemaal in dezelfde richting: bij ernstige en dodelijke ongevallen waarbij gemotoriseerde vervoersmiddelen, met name elektrische steps, betrokken zijn, komen hoofd- en hersenletsels bijzonder vaak voor.
Gezien deze vaststelling is het verplichten van een aangepaste hoofdbescherming voor bestuurders van deze categorie van voortbewegingstoestellen van cruciaal belang, vooral gezien de specifieke gebruiksomstandigheden en karakteristieken met betrekking tot de snelheid van deze voertuigen.
Gebruikers zullen de keuze hebben tussen het dragen van een bromfietshelm of een fietshelm die de slapen en de achterkant van het hoofd beschermt.
Uit onderzoeken waarin de gevolgen voor de bestuurder van een ongeval bij verschillende rijsnelheden met een gemotoriseerd voortbewegingstoestel werden vergeleken, blijkt dat naarmate de snelheid hoger is, de biomechanische belasting op het hoofd bij een val aanzienlijk toeneemt, wat leidt tot een merkbare stijging van het risico op ernstig hoofd- en hersenletsel.
Door de helmplicht tot deze categorie te beperken, wil de wetgever een evenwicht vinden tussen enerzijds de noodzakelijke bescherming van de veiligheid en de lichamelijke integriteit van de gebruikers van deze voortbewegingstoestellen en anderzijds het proportionaliteitsbeginsel, dat voorschrijft dat rekening moet worden gehouden met de verschillende risicoprofielen van de betrokken voortbewegingstoestellen. Deze gedifferentieerde aanpak maakt het dus mogelijk de maatregel te richten op situaties waarin deze de beste kosteneffectiviteit op het gebied van veiligheid biedt.
Ten slotte is dit onderscheid er ook op gericht om de impact van de reeds ingezette modal shift naar duurzamere en beter aan de stedelijke context aangepaste vervoerswijzen niet teniet te doen, met name in het kader van deelsystemen voor steps. Deze verschuiving kan op zichzelf al een positieve impact hebben op de volksgezondheid. Het doel was dan ook om dit voordeel te behouden en tegelijkertijd meer veiligheid te bieden aan bestuurders van de snelste steps, d.w.z. die met een snelheid van meer dan 20 km/u (maar minder dan 25 km/u).
Alleen elektrische steps waarvan de maximumsnelheid, door constructie, is beperkt tot 25 km per uur mogen op de openbare weg rijden. Dit betekent dat de helmplicht alleen geldt voor bestuurders van voortbewegingstoestellen waarvan de maximumsnelheid, door constructie, hoger is dan 20 km/u en niet hoger is dan 25 km/u.
Exploitanten van deelsteps hebben de mogelijkheid om de snelheid van hun vloot te beperken tot 20 km/u en krijgen deze beperking soms opgelegd in het kader van hun exploitatievergunning. Dit is overigens vandaag de dag al gangbare praktijk voor deelsteps die in veel steden te huur zijn.
Gebruikers van deelsteps kunnen dus, mits de step daadwerkelijk de snelheidsdrempel van 20 km/u niet kan overschrijden, worden vrijgesteld van de verplichting om een helm te dragen, zonder dat dit hun veiligheid in gevaar brengt.
Alle informatie hierover (die voor de datum van inwerkingtreding op 1/09/2026 wordt bijgewerkt) vindt u op deze webpagina.