In bijna zes op de tien bedrijven wordt intussen open over loonpakketten gecommuniceerd

Terwijl de omzetting van de Europese loontransparantierichtlijn in Belgische wetgeving op zich laat wachten en de politieke timing onzeker blijft, doorbreken bedrijven stapsgewijs het taboe rond verloning op de werkvloer. Iets meer dan vier op de tien ondernemingen (41,3%) geven aan dat ze momenteel nog niet over loon communiceren. Begin dit jaar was dat nog de helft (50,4%) en begin 2025 nog bijna zes op de tien (58,2%). Daarnaast zetten ondernemingen loontransparantie ook al om in concrete maatregelen in de praktijk, zoals het informeren van werknemers over hoe hun loon zich verhoudt tot dat van hun collega’s.

Dat blijkt allemaal uit een nieuw onderzoek van hr-expert Acerta bij bijna 400 werkgevers uit de privésector.​

In het kort

Resultaten nieuw onderzoek Acerta naar stand van zaken loontransparantie:

• Geleidelijk aan communiceren meer bedrijven over loon met werknemers. Momenteel doen zes op de tien ondernemingen dat, begin dit jaar was dat nog de helft;
• Zeven op de tien ondernemingen hebben intussen duidelijke loonstructuren en –schalen die ze met alle werknemers delen, begin dit jaar was dat ongeveer de helft;
• Iets meer dan de helft van de werkgevers (51,5%) kan werknemers al volledig of gedeeltelijk informeren over het gemiddelde loon van mannen en vrouwen die gelijk of gelijkwaardig werk verrichten;
• Minder dan vier op de tien ondernemingen hebben de lonen van mannen en vrouwen al vergeleken en kunnen eventuele verschillen objectief en genderneutraal verklaren;
• De helft van de werkgevers geeft in vacatures al loon(vork) mee.

Alle EU-lidstaten moesten uiterlijk op 7 juni 2026 de Europese richtlijn rond loontransparantie omgezet hebben in nationale wetgeving. België haalde die deadline niet en vroeg de Europese Commissie om zes maanden uitstel. Wanneer de richtlijn effectief in Belgische wetgeving wordt omgezet, blijft voorlopig onzeker. Hoe bereiden bedrijven zich intussen voor op de nieuwe regels? Acerta onderzocht het voorbije anderhalf jaar welke vooruitgang bedrijven maken.

Ondernemingen hebben in die tijd duidelijk stappen gezet inzake loontransparantie, zo blijkt uit het vergelijkend onderzoek van Acerta. Het aantal werkgevers dat niet over loonpakketten van werknemers communiceert tegenover collega’s, is geslonken van bijna zes op de tien (58,2%) in januari 2025 naar iets meer dan vier op de tien (41,3%) nu. Begin dit jaar stond het cijfer nog op ongeveer de helft (50,4%). Drie op de tien (30%) communiceren vandaag enkel openlijk over het loonpakket van de functies die in dezelfde klasse zitten. Bijna een derde (28,7%) communiceert naar eigen zeggen transparant over de verloning van alle functies binnen de organisatie.

Figuur 1: Hoe transparant communiceren organisaties al over loonpakketten, bevraging Acerta

Liesbet Werbrouck, experte loontransparantie bij Acerta: "Het voornaamste doel van de Europese richtlijn is dat mannen en vrouwen gelijke verloning bekomen voor gelijk of gelijkwaardig werk. Om dat mogelijk te maken, legt de richtlijn verplichtingen op aan werkgevers, zodat zij tot een meer transparant loonbeleid komen. Werkgevers moeten bijvoorbeeld loonverschillen consistent kunnen uitleggen en onderbouwen. Hun loonbeleid moet steunen op objectieve en genderneutrale criteria. Daarnaast dienen werkgevers sollicitanten duidelijk te informeren over het startloon of de loonschaal van een functie en over de criteria voor loonontwikkeling en promoties. Werknemers krijgen dan weer het recht om informatie op te vragen over hun loonniveau en over de gemiddelde verloning van werknemers die hetzelfde of gelijkwaardig werk verrichten."

Aan welke toekomstige verplichtingen voldoen werkgevers (nog niet)?

Wat opvalt, is dat bijna 7 op de 10 werkgevers (67,1%) vandaag volledig of gedeeltelijk in staat zijn om werknemers op verzoek schriftelijk te informeren over hun individuele loonniveau. Vergeleken met begin dit jaar hebben ook al veel meer bedrijven duidelijke salarisstructuren en loonschalen die ze met alle werknemers delen: 51,5% in januari tegenover 69,4% nu.

Tijdens de sollicitatieprocedure zijn werkgevers het minst transparant in de vacatureteksten zelf. Ruim een op de drie werkgevers (36,6%) vermeldt meestal of altijd het aanvangsloon of de loonvork in vacatures. Nog eens 14,1% doet dat soms. Nagenoeg zes op de tien (58,2%) informeren kandidaten meestal of altijd voor het sollicitatiegesprek over het startersloon of de loonvork. Bijna negen op de tien werkgevers (87,2%) geven die informatie meestal of altijd mee voor het sluiten van de arbeidsovereenkomst, als ze dat nog niet eerder tijdens het sollicitatieproces gedaan hebben.

Bijna de helft van de bedrijven (48,4%) geeft werknemers al volledig of gedeeltelijk toegang tot de criteria die hun loon of loonniveau bepalen. Ongeveer even veel bedrijven (46,6%) geven hun werknemers al mee welke elementen meespelen in de beslissing om het loonpakket al dan niet te laten stijgen. 51,5% kan al (ten dele) medewerkers informeren over de gemiddelde loonniveaus voor mannen en vrouwen bij werknemers die gelijk werk of werk van gelijke waarde verrichten.

Figuur 2: In hoeverre organisaties al klaar zijn voor verplichtingen Europese richtlijn, bevraging Acerta

Nog moeilijke opdracht voor de boeg

Om te weten of mannen en vrouwen gelijk loon voor gelijk of gelijkwaardig werk bekomen, moeten werkgevers de verloning vergelijken van mannelijke en vrouwelijke werknemers met hetzelfde werk of werk van gelijke waarde. Uit de bevraging van Acerta blijkt dat slechts iets meer dan één op de drie werkgevers (36,8%) die vergelijking al deed én de eventuele verschillen volledig op basis van objectieve en genderneutrale criteria kan verklaren.

Liesbet Werbrouck, experte loontransparantie bij Acerta: “Werkgevers beseffen zeker dat ze op loontransparantie moeten inzetten. Ze zetten ook wel degelijk stappen. Niet alleen omdat de wetgever het binnenkort voorschrijft, maar ook om werknemers te kunnen aantonen dat ze een correcte verloning krijgen. Aan de andere kant bereiden heel wat werkgevers zich nog niet genoeg voor op de nieuwe wetgeving rond loontransparantie. Dat is zeker begrijpelijk: ze hebben nood aan een duidelijk juridisch kader. Toch maken werkgevers beter vandaag al werk van loontransparantie. Ons advies is om daar niet mee te wachten tot de wetgeving op punt staat, want voorbereiden op de nieuwe Europese regelgeving vraagt veel tijd. Alles begint met het uitwerken van een functieclassificatie. Zonder dat kan je geen correct, genderneutraal, transparant loonbeleid uitwerken.”

Over de cijfers

De bevraging werd uitgevoerd via een extern panel van Bpact. Er namen bijna 400 werkgevers deel, waaronder CEO’s, zaakvoerders, directieleden en HR-betrokkenen. 70,4% van de respondenten was Nederlandstalig en 29,6% Franstalig. Van de deelnemende organisaties heeft 58,2% de maatschappelijke zetel in Vlaanderen, 26,3% in Brussel en 15,5% in Wallonië. De resultaten werden gewogen naar bedrijfsgrootte om de verdeling naar bedrijfsgrootte in de Belgische werkgeverspopulatie te weerspiegelen.