Advies NAR over studentenarbeid: ontwerp van koninklijk besluit tot bepaling van het begrip “lichte arbeid”

​In het verleden was het enkel mogelijk om studenten aan te werven van minstens

• 16 jaar oud; of
• 15 jaar oud op voorwaarde dat de student de eerste 2 jaren van het middelbaar had gevolgd en dus niet meer onderworpen was aan de voltijdse leerplicht.

De wet houdende diverse bepalingen van 18 december 2025 verlaagt de minimumleeftijd om een student aan te werven naar 15 jaar. Hierdoor wordt het mogelijk om een arbeidsovereenkomst voor de tewerkstelling als student te sluiten met een 15-jarige die nog onderworpen is aan de voltijdse leerplicht.

Er komen wel extra beschermingsmaatregelen voor deze jonge studenten. Eén van deze maatregelen is dat 15-jarige studenten die nog onderworpen zijn aan de voltijdse leerplicht enkel lichte arbeid mogen verrichten.

Lichte arbeid

Wat precies onder “lichte arbeid” moet worden verstaan, moet worden vastgelegd in een koninklijk besluit. Over dit ontwerp heeft de Nationale Arbeidsraad (NAR) advies uitgebracht.

De NAR is van mening dat het ontwerp onvoldoende rechtszekerheid biedt en op meerdere punten onduidelijk is, wat aanzienlijke risico's met zich meebrengt voor de interpretatie ervan.

Om de rechtszekerheid en bescherming van 15-jarigen te waarborgen, rekent de NAR erop dat de bevoegde instanties adequate informatie en instructies verstrekken over de specifieke risico's die de toegelaten activiteiten met zich meebrengen op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk, en deze illustreren met concrete voorbeelden.

Omdat werknemers- en werkgeversorganisaties het niet eens raakten over de inhoud van de lijst van toegelaten activiteiten, kon de NAR geen unaniem advies uitbrengen. Hieronder vatten we de verschillende standpunten van de werknemers- en werkgeversorganisaties samen.

1. Standpunt van de werkgeversorganisaties

De werkgeversorganisaties juichen toe dat de wetgever rekening heeft gehouden met de bescherming van de schoolloopbaan van jongeren van 15 jaar die nog onderworpen zijn aan de voltijdse leerplicht. Tegelijk benadrukken zij het belang van rechtszekerheid en duidelijkheid in de regelgeving en een degelijke omkadering inzake welzijn, gezondheid en veiligheid op het werk.

Volgens hen is het essentieel dat werkgevers beschikken over praktische richtlijnen, concrete voorbeelden en heldere instructies, zodat de regels correct en uniform kunnen worden toegepast.

De werkgeversorganisaties pleiten voor een gerichte uitbreiding van de lijst van toegelaten lichte arbeid, op voorwaarde dat de taken effectief beantwoorden aan het begrip “lichte arbeid” en alle regels inzake de tewerkstelling van minderjarigen strikt worden nageleefd.

Zij stellen voor om onder meer volgende activiteiten toe te laten:

• administratieve ondersteuning;
• schoonmaakhulp (inclusief afwassen);
• hulp bij het onthaal;
• logistieke ondersteuning.

Volgens de werkgeversorganisaties zijn dit ongevaarlijke ondersteunende taken die geen specifieke technische kwalificaties vereisen en die kunnen worden aangepast aan de leeftijd, capaciteiten en schoolsituatie van de jongere. Zij benadrukken bovendien dat dergelijke taken zowel voor de onderneming als voor de jongere een meerwaarde kunnen bieden, door een eerste begeleide en evenwichtige werkervaring mogelijk te maken.

2. Standpunt van de werknemersorganisaties

De werknemersorganisaties formuleren een negatief advies. Zij zijn van mening dat de mogelijkheid om 15-jarigen aan te werven terwijl zij nog onderworpen zijn aan de voltijdse leerplicht, een aanzienlijk risico vormt voor zowel hun schooltraject als hun fysieke en psychische ontwikkeling.

Zij zijn van oordeel dat de economische motieven niet opwegen tegen het gevaar dat de regels omtrent de “lichte arbeid” in de praktijk onvoldoende bescherming bieden.

De werknemersorganisaties wijzen erop dat de voorgestelde lijst van "licht werk" onvoldoende is gedefinieerd en dat de activiteiten (die ogenschijnlijk licht lijken) in realiteit zwaar, gevaarlijk of stresserend kunnen zijn. Zij halen de volgende risico’s aan:

• fysieke overbelasting bij vakkenvullen, verpakkingswerk en werken in kleinhandels-zaken;
• omgaan met gevaarlijke apparatuur in slagerijen of bakkerijen (messen en gevaarlijke snijmachines), alsook in elektrozaken, doe-het-zelf-verkooppunten (zware toestellen en producten);
• stress en verantwoordelijkheid bij kassawerk en klantencontact;
• magazijn- of werkvloeractiviteiten in logistieke omgevingen kunnen volgens de werknemersorganisaties niet als "licht" worden beschouwd.

De werknemersorganisaties menen dat de activiteiten te ruim, te onduidelijk en te risicovol zijn omschreven en dat de omschrijving geen enkele garantie biedt dat minderjarigen worden beschermd tegen fysiek of psychisch belastende arbeid.

Zij benadrukken dat 15-jarigen nooit mogen worden tewerkgesteld in situaties die hun veiligheid en ontwikkeling in gevaar kunnen brengen en wijzen onder meer op:

• hoge fysieke risico’s door tillen, duwen, trekken, verplaatsen van goederen;
• gevaarlijke werkomstandigheden door nabijheid van machines, logistieke omgevingen, snijapparatuur;
• onvoldoende risicobesef bij jongeren;
• psychosociale risico’s door stress, tijdsdruk, klantencontact, verantwoordelijkheid aan kassa’s in combinatie met de voltijdse leerplicht;
• ontbrekend permanent toezicht, wat noodzakelijk is voor de veiligheid;
• gebrek aan een sluitende lijst van toegelaten taken, wat de deur openzet voor interpretatie, en dus misbruik.

Wij volgen de verdere ontwikkelingen op de voet en houden je op de hoogte zodra er meer duidelijkheid komt over het definitieve kader voor studentenarbeid vanaf 15 jaar.

Bron: Advies NAR nr. 2.475. Studentenarbeid – Ontwerp van koninklijk besluit tot bepaling van het begrip "lichte arbeid"

​Besox, Sociaal Secretariaat – Verzekeringen – Finance

Zelf een loonkost per uur/maand/jaar berekenen? Dat kan gratis via onze tool : loonkost.besox.be