Jaarlijkse arbeidstijd, gezinskrediet, instaptaks: de overeenkomst van 18 juli 2026 ontleed

“Accordeon”-uren, vijf dagen ouderschapsverlof per kind, vliegtaks teruggebracht tot 7 euro: wat de regering-De Wever heeft beslist vóór de zomerpauze — en wat werkgevers mogen verwachten bij de start van het nieuwe werkjaar.

Na bijna twintig uur onderhandelen, afgesloten op zaterdag 18 juli 2026 om vijf uur ’s ochtends, heeft de regering-De Wever een akkoord gesloten over 88 dossiers. Drie maatregelen hebben rechtstreeks betrekking op werkgevers, zelfstandigen en hun adviseurs: de jaarlijkse arbeidsduur — de “accordeon”-uren —, een ouderschapsverlof van vijf dagen per kind met terugwerkende kracht voor geboortes sinds januari 2026, en een instapbelasting die uiteindelijk werd vastgelegd op 7 euro in plaats van de aangekondigde 10 euro. Een analyse gericht op cijferberoepen.

1. Een nachtelijk akkoord over 88 dossiers vóór de zomerpauze

Sinds vrijdagochtend verzameld in het kabinet van eerste minister Bart De Wever, bereikten de federale ministers zaterdag 18 juli 2026 net na vijf uur ’s ochtends een globaal akkoord over ongeveer 88 dossiers, waarvan verschillende wekenlang geblokkeerd waren. Naast het sociale en fiscale luik dat hier centraal staat, dekt het akkoord onder meer het verbod op de import van producten uit Israëlische nederzettingen, de verscherping van de voetbalwet, een nieuwe stap in de gedeeltelijke privatisering van Belfius, de uitvoering van sociale akkoorden binnen politie en defensie, alsook de minimale dienstverlening in gevangenissen.

Voor werkgevers, zelfstandigen en hun adviseurs vallen vooral drie maatregelen op: de jaarlijkse arbeidsduur, het ouderschapsverlof van vijf dagen per kind en de herziening van de instapbelasting op vliegtickets. Hieronder volgt een uitgebreide toelichting. Het belangrijkste moet nog komen: verschillende fiscale dossiers — waaronder de transparantie van kosten met betrekking tot het pensioensparen en de versterking van de schadeloosstelling voor slachtoffers van phishing — zijn niet opgelost en worden doorgeschoven naar de begrotingsconclaaf van de herfst, die een aanvullende inspanning van 10 miljard euro moet realiseren binnen een traject tot 2029.

2. Jaarlijkse arbeidsduur: het mechanisme van “accordeon”-uren

Het wetsvoorstel dat de jaarlijkse arbeidsduur en onvrijwillige overuren regelt, is goedgekeurd in eerste lezing¹. Dit dossier veroorzaakte de meeste discussies binnen de meerderheid — zozeer zelfs dat het politiek gekoppeld werd aan het dossier van het importverbod op producten uit Israëlische nederzettingen, gedurende meerdere weken.

2.1. Een gemiddelde van 38 uur berekend over twaalf maanden

Het principe is eenvoudig: in plaats van de naleving van de arbeidsduur week per week te controleren, wordt het aantal uren uitgesmeerd over het hele jaar. De normale arbeidsduur voor voltijdswerk blijft 38 uur per week², maar wordt voortaan gemiddeld bekeken over een periode van twaalf maanden. Tijdens piekperiodes kan de werknemer meer werken — tot 48 uur per week, volgens het voorbeeld van minister van Werk David Clarinval — en zijn prestaties verminderen wanneer de activiteit afneemt. De minister verwijst daarbij naar het beeld van metselaars die in de zomer meer werken en in de winter minder.

Dit systeem richt zich in de eerste plaats op sectoren met sterke seizoensgebondenheid: toerisme, vrije tijd, tuinbouw, evenementensector of offshore-activiteiten. KMO’s zien hierin volgens de regering een welkome flexibiliteit om hun personeelsbestand aan te passen aan piekperiodes, terwijl werknemers hun ritme kunnen afstemmen op familiale realiteiten — om een kind te begeleiden of voor een bejaard familielid te zorgen.

2.2. Twee waarborgen: de instemming van de werknemer en het gelijkblijvende maandloon

De overstap naar het jaarlijkse systeem vergt de instemming van de werknemer. Bovendien garandeert de annualisering een identiek maandelijks salaris, ongeacht het aantal effectief gepresteerde uren in een bepaalde periode: de spreiding geldt enkel voor de arbeidsduur, niet voor de vergoeding. Voor de werkgever vereenvoudigt deze salarisconstantie de loonadministratie; voor de werknemer beveiligt ze het maandelijks inkomen bij een variabel werkschema.

2.3. Koopkracht: het politieke knelpunt en de compensatiemaatregelen

Vooruit vreesde koopkrachtdalingen: in een jaarlijks systeem maakt de werknemer automatisch minder gebruik van overuren, die tegen een verhoogd tarief worden betaald. Minister Clarinval bestrijdt dit risico op basis van cijfers van de FOD Werk, maar het akkoord voorziet dat sociale partners de kwestie evalueren en compenserende maatregelen treffen indien de verlies bewezen is — premies, cheques of compensatie-uren, waarbij de vorm nog niet definitief is bepaald.

De tekst wordt nu aan de sociale partners voorgelegd. De CSC en de FGTB hebben reeds een duidelijke tegenstand geuit: zij vrezen een verslechtering van de situatie van werknemers die geconfronteerd worden met moeilijk voorspelbare werktijden. Het wetgevend traject is dus verre van afgerond en de tekst kan nog aanzienlijk wijzigingen ondergaan.

3. Ouderschapsverlof: vijf dagen per kind, met terugwerkende kracht vanaf geboortes in januari 2026

De Ministerraad keurde ook de invoering goed van een ouderschapsverlof van vijf dagen per kind³, open voor werknemers, ambtenaren en zelfstandigen — een harmonisering tussen statuten die het vermelden waard is, omdat de rechten van zelfstandigen op gebied van familieverlof historisch beperkt waren.

Deze vijf dagen komen bovenop bestaande verlofregelingen, met inbegrip van moederschapsverlof en geboorteverlof. Ze kunnen in één keer of gefractioneerd genomen worden, binnen het jaar volgend op de geboorte. Het recht is uniek per kind: wanneer meerdere personen het recht benutten — vader, moeder of co-ouder — bepalen zij zelf wie het verlof zal opnemen. Bij meerlinggeboortes worden per kind vijf dagen toegekend.

Tijdens deze onderbreking ontvangt de rechthebbende een forfaitaire vergoeding per dag, onafhankelijk van zijn of haar loon of beroepsinkomsten. Het bedrag en de praktische modaliteiten worden vastgelegd bij koninklijk besluit. Let op lopende dossiers: het recht geldt met terugwerkende kracht voor geboortes vanaf januari 2026.

Deze maatregel vormt de eerste stap van een bredere hervorming. De regering is voornemens op termijn de verschillende ouderlijke verlofstelsels — moederschapsverlof, ouderschapsverlof, loopbaanonderbreking voor de zorg van een kind — samen te brengen in één enveloppe, een “rugzak” gekoppeld aan het kind zelf, zonder onderscheid tussen vader en moeder. Werkgevers en sociaal secretariaat doen er dus goed aan deze vereenvoudigingsoperatie nauwgezet te volgen, die het kader van thematisch verlof fundamenteel zal hervormen.

4. Instapbelasting: 7 euro in plaats van 10 euro voor vluchten tussen 500 en 3.500 kilometer

Verrassend dossier in het akkoord: de federale instapbelasting, die van 5 naar 10 euro per ticket zou stijgen, wordt uiteindelijk beperkt tot 7 euro voor vluchten met een afstand tussen 500 en 3.500 kilometer⁴. De ingangsdatum is 1 januari 2027.

Deze aanpassing volgt op druk van de luchtvaartsector — Ryanair, de belangrijkste klant van Brussels South Charleroi Airport, dreigde zijn activiteiten terug te schroeven — en van de Waalse regering, die vreesde voor de impact van een taks van 10 euro op de werkgelegenheid verbonden aan de luchthavenactiviteit. Het verlies aan opbrengst zal worden gecompenseerd door andere ecotaksmaatregelen, waarvan de precieze contouren nog moeten worden vastgesteld. Voor ondernemingen waarvan de medewerkers frequent binnen Europa reizen, zal de stijging van de luchtvaartkosten dus minder zwaar wegen dan aanvankelijk voorzien — zonder helemaal te verdwijnen: de taks stijgt immers van 5 naar 7 euro per ticket.

5. Andere besluiten van de Ministerraad van 18 juli 2026

Het akkoord bevat ook andere thema’s, minder nauw verbonden met het dagelijks beheer van ondernemingen, maar die nuttig zijn om te kennen. Het importverbod op producten uit Israëlische nederzettingen wordt bekrachtigd: de betrokken producten zullen geïdentificeerd worden aan de hand van plaatsnamen en postcodes, waarbij het verbod geldt voor bezette Palestijnse gebieden. De voetbalwet wordt in eerste lezing verstrengd: de minimumboete verdubbeld van 250 naar 500 euro, strengere sancties voor racisme en geweld, en de oprichting van een unieke databank van stadionverboden beheerd door de FOD Binnenlandse Zaken, die clubs moeten raadplegen voor het uitreiken van tickets.

De minimale dienstverlening in gevangenissen kan vanaf de eerste stakingsdag worden toegepast. Een budget van 60 miljoen euro wordt vrijgemaakt om de lonen van de politie te verbeteren. Ten slotte zet de privatisering van 20% van Belfius een nieuwe stap met de opening van de dataroom voor kandidaat-investeerders; minister van Financiën Jan Jambon krijgt de opdracht de Gewesten te bevragen over een strategische operatie rond Ethias — en meer bepaald een nauwere samenwerking tussen Ethias en Belfius — en hierover verslag uit te brengen uiterlijk 30 september.

6. Overzichtstabel: maatregelen, inhoud en timing

7. Praktische aanbevelingen voor werkgevers, gezinnen en zelfstandigen

Voor werkgevers is voorzichtigheid geboden: de jaarlijkse arbeidsduur is slechts in eerste lezing goedgekeurd en moet nog advies krijgen van de sociale partners, in een vakbondsclimaat dat openlijk vijandig is. Het zou voorbarig zijn om alvast planningen of arbeidsreglementen aan te passen. Anderzijds kunnen bedrijven in seizoensgebonden sectoren — toerisme, tuinbouw, evenementen, bouw — alvast piek- en dalperiodes in kaart brengen en de dialoog met hun werknemers voorbereiden: de individuele instemming van de werknemers wordt een voorwaarde om over te schakelen naar het jaarlijkse systeem.

Voor gezinnen en werknemers is de boodschap urgenter: elke geboorte sinds januari 2026 opent met terugwerkende kracht het recht op het ouderschapsverlof van vijf dagen. De betrokken ouders doen er goed aan zich onderling af te stemmen — het recht is uniek per kind en oefent men uit door de persoon die zij zelf aanduiden — en het koninklijk besluit af te wachten dat het bedrag van de forfaitaire vergoeding zal bepalen, voordat ze stappen ondernemen.

Voor zelfstandigen is de opening van het ouderschapsverlof naar hun statuut de echte vernieuwing: het zet de evolutie voort waarbij hun sociale rechten op termijn gelijkgeschakeld worden met die van werknemers. Boekhoudkantoren zullen erop toezien hun klanten te informeren die recent een kind kregen of verwachten.

Tot slot geldt voor iedereen: het najaarsprogramma verdient nauwe opvolging. Het begrotingsconclaaf dat rond 21 september start, moet 10 miljard euro vinden tegen 2029 en sluit fiscale dossiers die afgelopen zomer werden uitgesteld — met pensioensparen voorop — opnieuw aan. De herfstbeslissingen kunnen een veel grotere impact hebben op bedrijven en spaarders dan de maatregelen die deze nacht genomen werden. Uw boekhouder blijft in dit opzicht de belangrijkste informatiebron.

Referenties

¹ Wetsvoorstel houdende de jaarlijkse arbeidsduur en onvrijwillige overuren, goedgekeurd in eerste lezing door de Ministerraad van 18 juli 2026; voor advies voorgelegd aan sociale partners.
² Wekelijkse arbeidsduur van 38 uur: wet van 16 maart 1971 betreffende de arbeid en wet van 10 augustus 2001 betreffende de verzoening van werk en privéleven.
³ Wetsvoorstel houdende het ouderschapsverlof, goedgekeurd door de Ministerraad van 18 juli 2026; bedrag van de forfaitaire vergoeding en modaliteiten van uitvoering te bepalen bij koninklijk besluit.
⁴ Hervorming van de federale instapbelasting goedgekeurd op 18 juli 2026: 7 euro per ticket voor vluchten van 500 tot 3.500 kilometer, met ingang van 1 januari 2027.