Vrees je een collectief ontslag? Dit moet je weten en doen

Brussel, 11 augustus 2026 – Elke werkdag van de eerste helft van 2026 kregen gemiddeld een veertigtal Belgische werknemers te horen dat hun job bedreigd werd door een collectief ontslag. Tussen januari en juni kondigden 63 ondernemingen een voornemen tot collectief ontslag aan, goed voor 5.115 bedreigde jobs. Dat is vrijwel hetzelfde tempo als in de eerste helft van 2025 (59 ondernemingen en 5.290 werknemers). Dat jaar dat eindigde uiteindelijk met 8.428 bedreigde jobs. Opvallend is dat Vlaanderen vandaag bijna twee derde van alle bedreigde jobs vertegenwoordigt (65,9%, tegenover 55,7% een jaar eerder). Transport en logistiek is met 1.853 getroffen werknemers de zwaarst getroffen sector. In heel 2025 ging het in die sector nog om slechts 148 werknemers.

Tegelijkertijd zetten de overheden steeds meer in op een snellere begeleiding van getroffen werknemers naar een nieuwe baan, met opleidingen, outplacement en activerende maatregelen. Maar wat moet je weten als je jouw job verliest door een collectief ontslag?

Op welke vergoedingen heb je recht? Greet Damme, managing partner, en Yves Stox, managing consultant bij HR-dienstverlener Partena Professional, beantwoorden de meest gestelde vragen.

Collectieve ontslagen opnieuw in de lift?

Waarom hoor je de laatste maanden opnieuw zoveel over collectieve ontslagen? Omdat het aantal aangekondigde procedures opnieuw hoog ligt. Tussen januari en juni 2026 kondigden 63 ondernemingen een collectief ontslag aan, waardoor mogelijk 5.115 werknemers hun job verliezen. Dat is vrijwel hetzelfde niveau als in de eerste helft van 2025 (59 ondernemingen en 5.290 werknemers), een periode die uiteindelijk uitmondde in een bijzonder zwaar jaar met 112 ondernemingen en 8.428 bedreigde jobs. Met andere woorden: van een echte afkoeling is voorlopig geen sprake.

Zo'n aankondiging is echter het begin van een vaak lange en complexe procedure, die niet noodzakelijk uitmondt in een effectief collectief ontslag.

"Ook het aantal effectief afgeronde procedures blijft aanzienlijk: 54 in de eerste zes maanden van 2026, na 106 over heel 2025. Daarmee blijft het aantal afgeronde procedures op een stevig niveau," zegt Yves Stox, managing consultant bij Partena Professional.
Achter die cijfers schuilen duizenden mensen die hun job verliezen of in onzekerheid verkeren.

Wat is een collectief ontslag?

“Volgens de Wet-Renault is er sprake van collectief ontslag wanneer een groep werknemers ontslagen wordt binnen een periode van 60 dagen. Het moet gaan om een ontslag dat geen betrekking heeft op de persoon van de werknemer, zoals zijn of haar bekwaamheid of individuele inzet. Een ontslag om dringende redenen telt dus niet mee”, legt Yves Stox uit.

Dat minimumaantal hangt bovendien af van de grootte van de onderneming:

Greet Damme:"In de meeste gevallen worden uiteindelijk minder werknemers ontslagen dan oorspronkelijk werd aangekondigd. Van de 4.539 werknemers die in de eerste helft van 2026 werden aangekondigd bij ondernemingen waarvan de procedure inmiddels is afgerond, kregen uiteindelijk 4.072 werknemers effectief hun ontslag aangezegd. Dat is een verschil van 10,3%, vergelijkbaar met 2025 (10,4%). Het sociaal overleg vervult dus consequent zijn dempende rol."

Welke procedure moet jouw werkgever naleven?

Als een onderneming tot collectief ontslag overgaat, treedt de Wet-Renault in werking. Deze wet legt een reeks verplichtingen op aan ondernemingen vóór een ontslag daadwerkelijk kan plaatsvinden. Het doel van de procedure is het beperken van ontslagen door een gestructureerd overleg tussen de onderneming en de werknemersvertegenwoordigers. Juristen spreken over een “informatie- en raadplegingsprocedure”.

“Tijdens die procedure kunnen werknemersvertegenwoordigers vragen stellen en alternatieven voorstellen. Werkgevers zijn verplicht deze te beantwoorden en de voorgestelde opties te onderzoeken, met als doel de impact van de ontslagen te beperken en het aantal ontslagen te verminderen”, aldus Greet Damme, managing consultant bij HR-dienstverlener Partena Professional.

De procedure kent geen wettelijke maximumduur. Ze verloopt in vijf stappen:

Wat moet je doen bij de aankondiging van de intentie tot een collectief ontslag?

1. Blijf werken tot de procedure is afgerond

“Een aankondiging van een collectief ontslag betekent niet dat je meteen jouw job verliest. Het is de start van een procedure waarin pas aan het einde duidelijk wordt wie daadwerkelijk wordt ontslagen”, benadrukt Yves Stox.

2. Begrijp jouw opties en vergoedingen

In geval van ontslag zijn er doorgaans twee opties: ofwel doe je jouw opzegtermijn uit, ofwel wordt het contract onmiddellijk beëindigd en ontvang je een verbrekingsvergoeding. Deze vergoeding wordt berekend, net zoals bij een individueel ontslag, op basis van jouw aantal opzegweken en basisloon (inclusief contractuele voordelen zoals vakantiegeld, groepsverzekering of privégebruik van een bedrijfswagen). In het kader van een collectief ontslag worden ook vaak een aantal aanvullende vergoedingen betaald, zoals een anciënniteitspremie. Die afspraken worden gemaakt in een sociaal plan, al is zo’n sociaal plan niet wettelijk verplicht.

Bij een collectief ontslag worden vaak bijkomende vergoedingen voorzien, zoals een anciënniteitspremie. Die afspraken worden vastgelegd in een sociaal plan, al is zo'n sociaal plan niet wettelijk verplicht.

Een sociaal plan gaat bovendien niet alleen over de financiële regeling. Vaak bevat het ook begeleidingsmaatregelen die de hertewerkstelling van ontslagen werknemers bevorderen (bijvoorbeeld een extra opleidingsbudget) of bijkomende ontslagen helpen voorkomen (zoals een vrijwillig vertrekplan).

Tijdens de laatste 26 weken van jouw opzegperiode mag je één dag of twee halve dagen per week afwezig zijn om te solliciteren. Vóór die periode heb je recht op een halve dag per week sollicitatieverlof. Bovendien wordt bij een collectief ontslag doorgaans een tewerkstellingscel opgericht, die je zal begeleiden naar een nieuwe job.

3. Behoud jouw rechten en bereid je voor op de toekomst

Belangrijk! Behoud jouw recht op een werkloosheidsuitkering door:

"De beste bescherming voor werknemers is zich voorbereiden op toekomstige loopbaantransities. Wendbaarheid en brede inzetbaarheid maken je net sterker om ook na een collectief ontslag vlot een volgende stap te zetten," benadrukt Greet Damme. "Kijk daarom niet alleen naar de financiële vergoedingen in een sociaal plan, maar ook, en vooral, naar de opleidings- en loopbaanbegeleidingsmaatregelen. Die bieden de meeste garanties voor de toekomst."